خوزستان به روایت دوربین من

Bahram Mahtabi — Thu, 20 Mar 2008 19:52:00 +0000

نوروز، این عید ملی و سنت باستانی ما پارسی زبانان، همواره روشی بوده است برای هماهنگی اجتماعی و نیز پاس نهادن به ارزشهای فطری انسانی، از قبیل دادن و گرفتن هدایا، دید و بازدید، خانه تکانی، نظافت و پاکسازی ظاهر و باطن، استمالت از فقراء و تنگدستان و.... این همه خوبی و زیبایی و دگرگونی در دل و جان افراد در این عید فرخنده در کنار دگرگون شدن و بیداری دوبارهء طبیعت، خود باعث زیبایی مضاعف در این ایام می گردد و سلیقهء خوب و انتخاب زیبای نیاکان ما برای گزینش این ایام به عنوان عید را دوباره یادآور می گردد. استان خوزستان، یکی از باستانی ترین و کهن ترین سرزمین های سرزمین پارس که در دل خود یادگارهایی حدوداً چهار هزار ساله دارد نیز همگام با سایر مردم ایران زمین در این جشن و سرور ملی شرکت نموده و با توجه به فرهنگ خاص خود به آن می پردازد. فراموش نکنیم که استان خوزستان، خود گهوارهء تمدنها و گروههای بسیار مختلفی می باشد، تا آنجا که می توان به جرات عنوان نمود که شاید در هیچ کجای کشور ایران، نمی توان این همه تطور و گوناگونی قومی و زبان و لهجه و لباس و رسوم را در کنار یکدیگر دید. این گوناگونی در بعضی از نقاط آنقدر شدید است که در برخی از شهرهای این استان، با خروج از یک شهر و ورود به شهری دیگر با فاصلهء فقط چند کیلومتر، انگار که به سرزمین دیگری وارد گشته اید و هیچ شباهتی مابین این دو شهر نخواهید دید. نتیجتاً رسوم نوروزی این شهرها نیز می تواند تفاوت های بسیاری داشته باشد. در این میان، رسوم شهر باستانی و کهن بهبهان بسیار دیدنی و جذاب می نماید: بهبهان که در کتب تاریخی از آن تحت عنوان: ارجان و یا ارغان نام برده شده، شهریست که در فاصلهء 230 کیلومتری شهرستان اهواز و در همسایگی استان کهگلویه و بویراحمد و نیز استان بوشهر واقع گردیده، لذا هم از رسوم قوم لر در کهگلویه و بویراحمد و هم از فرهنگ جنوبی بندر نشینان سواحل بوشهر تاثیر پذیرفته است. این شهرستان با توجه به موقعیت بسیار خوب جغرافیایی و نیز دارا بودن خاکی مرغوب و بهره مند بودن از منابع طبیعی عالی همچون گلستانها و جنگلهای طبیعی و نیز کوهها و صحراهای زیبا، در ایام بهار بسیار دیدنی و دل انگیز می نماید. مردم بهبهان که ذاتاً مردمی بسیار خونگرم و اهل دل و صفا می باشند، در ایام نوروز سعی دارند تا بیشتر اوقات خود را در همین دشت و صحراهای سر سبز سپری نموده و کمتر به شهر و منازل خود می آیند و بویژه جوانان با برپا نمودن چادر و اقامتگاههای موقت در خارج از شهر، معمولاً شب ها را نیز در همین چادر ها به سر می برند که در اصطلاح محلی به این عمل شب ماندن در صحرا، «شو خوس» گفته می شود که مشخصاً به معنای شب خوابیدن در بیرون از شهر می باشد. زنان بهبهانی، شاید اولین قشر از اهالی این شهر می باشند که چند هفته زودتر از سایرین به استقبال عید نوروز می روند، چرا که از حدود 2 تا سه هفته پیش از ایام نوروز این زنان با کاشت سبزه در روی بدنهء کوزه، قلیان، کاسه و سایر اشیاء ممکن سعی در اعلام و بشارت بهار در شهر دارند.این سبزه ها معمولاً از دانه های غلات و حبوبات مانند گندم، جو، عدس و ماش می باشد. از دیگر مقدمات مخصوص ایام نوروز در بهبهان، رسم سمنو پزان است که در اصطلاح محلی آن را «سمنی» می نامند. سمنو که مادهء اصلی به کار رفته در آن جوانهء گندم می باشد، و همانگونه که اطلاع دارید گندم از دیر باز نشانه ای از برکت و لطف الهی بوده، نتیجتاً طبخ این مادهء غذایی در واپسین ساعات سال کهنه و مصرف آن در اولین ساعات سال نو، تفالی به برکت و خوش یمنی سال پیش رو محسوب می گردد.بهبهانی ها خوردن سمنو را بدون اینکه به همسایگان نیز داده شود، جایز نمی دانند و رسم بر آن بوده که خانه ای که سمنو را طبخ می کند، به هفت همسایه نیز از این غذای سنتی و لذیذ بدهد. اصولاً سمنو در بهبهان غذایی بوده که بدلیل پخت آئینی و نادر آن(سالی یکبار) بصورت مشارکتی و توسط چند زن از یک محله طبخ می گردیده.زنان بهبهانی اعتقاد دارند که شیرینی سمنو ناشی از تبرک انگشت مبارک حضرت فاطمهء زهرا(س) بوده و در صورت شیرین و لذیذ شدن این غذا، حتماً آن حضرت به صاحب این دیگ نظر داشته و او به مرادش خواهد رسید و در غیر اینصورت و تلخ شدن سمنو، ایرادی در نیت و کردار فرد صاحب غذا بوده است. از دیگر غذاهای مرسوم در بهبهان در ایام نوروز پخت نوعی نان تافتون می باشد که در گویش بهبهانی آن را «تبدو» می نامند.نان تبدو، معمولاً نانی است ضخیم که در تنورهای محلی برشته گردیده و با کنجد و روغن محلی غنی می گردد. یکی دیگر از غذاهای سنتی و بسیار لذیذ بهبهانی که معمولاً خاص ایام نوروز بوده و طرفداران بسیاری دارد، نوعی شیرینی به نام نان شیرینی است. نان شیرینی که در شهر بهبهان به «نو شیرین» مشهور است، معمولاً توسط زنان سالخورده و مسن تهیه می گردد و با توجه به زحمت زیاد برای تهیهء این نوع شیرینی، جوانترها کمتر علاقه ای به طبخ آن داشته و سعی در خریدن آمادهء این نوع شیرینی محلی را دارند. نان شیرین که از نان محلی دیگری به نام نان تیری تهیه می گردد، یک نان تیری بزرگ و بسیار نازک بوده، که بصورت چند لایه تا خورده و و با خاک قند و شکر شیرین می گردد، امروزه نان شیرین صرفاً در قالب و شکل مربع و یا مستطیل یافت می گردد ولی در گذشته های نه چندان دور، این نان به صورت مثلث و با سلیقه ای خاص نیز تهیه می گردید. از دیگر رسوم حسنهء نوروز در بهبهان، زیارت امامزادگان و بقاع متبرکه در شهر و اطراف آن است، بطوریکه مردم در اولین ساعات سال نو به زیارت امام زاده حیدر، فرزند امام رضا(ع) و برادر حضرت شاهچراغ رفته و سپس به سایر زیارتگاهها سر می زنند. بهبهانی ها معتقدند که در سال نو بسیار مهم است که چه کسی نخستین بار درب منزل آنان را دق الباب نموده و وارد منزلشان گردد، به همین سبب معمولاً از افرادی خاص بویژه سادات درخواست می کنند تا پس از تحویل سال درب منزل آنان را بزند.از سوی دیگر مردم این شهر اعتقاد دارند که مهم است که در هنگام تحویل سال هر کسی در منزل خودش و در کنار سایر اعضای منزل خود و بر سر سفرهء هفت سین خانه اش باشد و بیرون ماندن در لحظهء تحویل سال را اصلاً جایز نمی دانند. در بهبهان رسم است تا دختران جوان عقد کرده، در هنگام تحویل سال در کنار همسر خود و بر سر سفرهء هفت سین منزل پدر داماد حضور داشته باشند و پس از تحویل سال، به اتفاق سایر اعضای خانوادهء داماد، با بردن هدایایی که ماهی و پنیر جزء لاینفک آن می باشد، داماد را به دست بوسی والدین همسرش ببرند. بهبهانی ها علاقمند هستند تا جشن های عقد و عروسی خویش را در ایام زیبای نوروز برگزار نموده و شادی دل خود را با شادی طبیعت هماهنگ سازند.

قلعهء شوش

Bahram Mahtabi — Sun, 17 Feb 2008 04:28:00 +0000

زمانی که فرانسویان باستان شناس، به سرپرستی دمورگان، باستان شناس معروف و مشهور در قرن نوزدهم میلادی، به حفاری و کاوش در منطقهء باستانی شوش دانیال و تپه های باستانی آن پرداختند، خیلی زود متوجه شدند که این منطقه، از نظر اشیاء عتیقه و نیز قدمت تاریخی از چنان غنای بالایی برخوردار است که در طول مدتی کوتاه و یا حتی چند سال قادر به کاوش در آن نبوده و حداقل چندین سال این کار به طول خواهد انجامید، به همین دلیل تصمیم گرفتند تا برای خود اقامتگاهی برپا کنند. بنای نخستین، با آجر و خشت های به دست آمده از حفاری های شوش و چغازنبیل برپا گردید، به همین علت، این قلعه به عنوان موزهء آجر شناسی جهان نیز شناخته می گردد. شاید یکی از دلایل استفاده از آجرهای کاخ داریوش(آپادانا) و چغازنبیل در این قلعه، حفظ و نگهداری این آجرها بوده است تا بدینوسیله این آجرها که بر روی برخی از آنها، هنوز بقایای خطوط میخی و باستانی به چشم می خورد، از گزند آفات و بلایای طبیعی و بشری در امان بمانند. شروع بنای این قلعهء تاریخی که به سبک قلاع نظامی قرون وسطی در فرانسه ساخته شده، آنگونه که در شناسنامهء سازمان میراث فرهنگی ایران آمده است، سال 1897 میلادی، برابر با 1275 هجری خورشیدی یعنی در آخرین سالهای قرن نوزدهم میلادی می باشد.با این حساب، این قلعهء با شکوه تاریخی که گردش در آن ناخودآگاه شما را به یاد فیلمهای شوالیه ای سینمای سالهای گذشته می اندازد، تا کنون سه قرن از دوران را تجربه نموده(قرن نوزدهم،بیستم و بیست و یکم) در حالی که فقط 111 سال از عمر خود را پشت سر نهاده است. این سازهء زیبای آجری که در دو مرحله ساخته شده است، دارای دو حیاط کاملاً مجزا بوده و در ساخت آن نکات امنیتی و حفاظتی ساکنان آن نیز لحاظ گردیده شده، لازم به ذکر است که مکان قرار گرفتن این قلعه، دقیقاً بر روی تپهء باستانی آگروپل (آکروپل) که یونانی ها آنرا آکروپولیس می خوانند قرار گرفته است.آگروپل مرتفع ترین تپه در بین ارتفاعات باستانی شوش می باشد. نگهداری و ادارهء این قلعه از ابتدای سال 1386 به بخش خصوصی سپرده شده و هم اکنون در دست تعمیرات کلی می باشد. لازم به ذکر است که بافت اصلی آن از خشت و روکش آن را همانگونه که گفته شد، آجرهای باستانی ایران، باقیمانده از دوران ایلامی، اشکانی و هخامنشی تشکیل می دهد. معمار این سازهء تاریخی، یک ایرانی به نام حاج مصطفی می باشد. به تمامی دوستانی که امکان مسافرت به این منطقه را دارند، توصیه می کنم که حتماً از شهر باستانی شوش و بویژه تپه های باستانی این شهر و نیز این قلعهء بزرگ دیدن کنند.

آرامگاه دانیال نبی(ع) در شوش

Bahram Mahtabi — Sat, 02 Feb 2008 22:52:00 +0000

دانیال نبی(ع) یکی از پیامبران بنی اسرائیل و از جمله رسولان دین یهود می باشد.اصولاً واژهء دانیال، لغتی است عبری به معنای: خدا،داور من است. البته در کتب اسلامی کهن از این پیامبر یهودی با عنوان «نبی ا...» نیز نام برده شده است.او که از شاهزادگان و خاندان شاهی بنی اسرائیل بوده از نظر تبار و ریشه به «یهودا» یکی از قدیسان مشهور بنی اسرائیل می رسد. در مورد علت حضور این پیامبر در کشور ایران روایات زیادی نقل گردیده ولی مستندترین این روایات شرح می دهد که کورش بزرگ پس از فتح بابل، یهودیان را به سرزمین خودشان فرستاده و خانهء قدس را که بر اثر جنگ ویران گردیده شده بود، دوباره آباد ساخت، و این موضوع باعث جلب اعتماد یهودیان نسبت به نیک اندیشی این پادشاه گردیده و آنان ایران را سرزمینی امن تلقی نمودند و به همین علت از همان زمان یهودیان بسیاری به ایران آمده و در ایران سکنی گزیدند، روایت گردیده شده که دانیال نبی نیز بهمراه هزاران یهودی دیگر به دربار بخت النصر در ایران راه یافته و به علت برخورداری از علم و دانش کلدانیان و نیز مطالعهء کتب ایرانیان، پس از مدتی در حکمت و دانش سرآمد روزگار خویش گردیده و حتی از کلدانیان نیز پیشی می گیرد و بدین ترتیب به عنوان مشاور و نیز خواب گزار اعظم دربار پادشاه منصوب می گردد، که همین امر باعث ایجاد حسادت و کینه توزی قوم کلدانی و کاهنان آنان می گردد و آنان را بر این می دارد تا با بدگویی و دسیسه چینی نظر پادشاه را بر علیه دانیال نبی ا... برانگیزند.... پس از مدتی این گروه موفق به فریب پادشاه گشته و بخت النصر بر این دانشمند خشم گرفته و در دم دستور میدهد تا دانیال را در قفس شیرهای گرسنه بیفکنند ولی پیامبر خداوند بصورت معجزه آسایی از این مهلکه جان سالم بدر می برد و دسیسه و مکر دشمنان به سوی خودشان باز می گردد و دانیال پس از سالهای عمر طولانی خویش در همین شهر شوش در گذشته و در همین شهر نیز مدفون گردیده است. آنگونه که بر لوح سنگی نبشته شده در مقبرهء این پیامبر آمده است، پس از حملهء مسلمانان به ایران زمین و فتح شوش که از جمله شهرهای بسیار پر اهمیت آنزمان محسوب می گردید، مسلمانان در این شهر تابوتی را از جنس سنگ بسیار سنگین یافتند که جسد پیرمردی با محاسن بلند و سپید در آن آرمیده بود و چنان تازه می نمود که گویی چند ساعتی از مرگ آن فرد بیشتر نگذشته بود، زمانی که مسلمین بر آن شدند تا واقعیت را دریابند مردم و اهالی شهر شوش به آنها گفتند که این جسد پیامبریست که نامش نبی ا... بوده و ما اطلاع چندانی از احوال ایشان نداریم، از صدها سال پیش در این شهر رسم بر این بوده که هر گاه خشکسالی و کم آبی بر ما عارض می گردیده این تابوت را از خزانهء شاهی خارج و به بیابان می آوریم و به دور آن شروع به نیایش می کنیم و خداوند خیلی زود بر ما باران نازل می دارد. خلیفهء دوم که از این سخنان قانع نگردیده بود برای آنکه حقیقت را دریابد به دریای علوم،مولای متقیان حضرت علی(ع) نامه ای نوشت و شرح ماوقع را گفت، آن حضرت در پاسخ نوشتند که این تابوت سنگی و این جسد مربوط است به یکی از پیامبران بزرگ بنی اسرائیل به نام دانیال و شجرهء ایشان را نیز تشریح نموده و دستور دادند تا هر چه سریعتر این جسد مطابق با رسوم اسلامی و رو به قبله دفن گردیده و برای آنکه یهود نتوانند به آن دسترسی داشته و نبش قبر نمایند، مسیر رودخانه را بر روی آن منحرف سازند..... و خلیفه نیز دستور داد تا به فرمان آن حضرت عمل نمایند. امروزه آرامگاه این پیامبر بزرگ زینت بخش و مایهء برکت شهر شوش و مردم با صفای این شهر قرار گرفته و روزانه صدها نفر زائر از راههای دور و نزدیک برای زیارت این بارگاه به این شهرستان سفر می نمایند.

خوزستان به استقبال کاروان حسین رفت....

Bahram Mahtabi — Fri, 11 Jan 2008 19:38:00 +0000

مردم خوزستان همانند سایر مردم ایران زمین عشقی ویژه و علاقهء فوق العاده زیادی به مذهب شیعه و ائمهء اطهار داشته و سعی بسیار در گرامیداشت یاد این بزرگواران معصوم و نیز مراسم بزرگداشت هر یک از ائمه دارند.

در این میان حضرت سیدالشهداء امام حسین(ع) و نیز برادر بزرگوارشان حضرت عباس(ع) از اکرام ویژه ای برخوردار بوده و مردم این خطه از کشورمان احترامی خاص و فوق العاده برای این دو بزرگوار قائلند، که البته این موضوع خیلی دور از انتظار نبوده و حق نیز چنین است چرا که اولاً خوزستان در واقع دروازهء ورود شیعه و مذهب تشیع در ایران محسوب گردیده و تمامی اسناد معتبر تاریخی این موضوع را تایید نموده که تشیع از سرزمین بین النهرین و از مدخل خوزستان به کشور ایران زمین وارد گردیده است و ثانیاً در تمامی استانهای کشور ایران نزدیک ترین مکان به مرقد این بزرگواران و کلیهء عتبات عالیات و سرزمین کربلا همین استان خوزستان است...شاید به همین دلیل است که خوزستان از چند روز پیش از آغاز ماه محرم،و قبل از سایر سرزمین های کشورمان سیاه پوش گردیده و ظاهری سوگوار بر خود می گیرد.

معمولاً اگر مسافری حتی یک هفته پیش از آغاز ماه محرم الحرام وارد هر کدام از شهرهای استان خوزستان گردد، بی تردید متوجه سوگواری خانه به خانهء این مردم خواهد بود:همهء مساجد و تکایا و حسینیه ها سیاه پوش گشته و بر بالای بسیاری از بیوت و کاشانه ها علم سیاه عزا برافراشته می گردد،جشنها و مراسم شادی از یک هفته قبل انجام شده و تعطیل می گردند و مردم در جهت غبار روبی و پاکسازی مساجد و اماکن سهیم می شوند.

در این میان هر کدام از شهرها و شهرستانهای این استان مراسم و عادات خاص خویش را دارند که به یاری حق پس از ایام دههء اول این ماه همراه باتصاویر مربوط به این مراسم به توضیح و تشریح آنها خواهم پرداخت.

تا آن زمان التماس دعا از همهء شما عزیزان، بویژه به حق بیمار کربلا حضرت امام سجاد(ع) آرزوی شفای همهء بیماران را دارم...آمین

عکس ها مربوط به 4 روز پیش از آغاز ماه محرم بوده و در شهرستان اهواز تهیه گردیده اند.

شبی در جمع نرگسی های اهواز

Bahram Mahtabi — Wed, 02 Jan 2008 07:53:00 +0000

دیشب که مصادف بود با یازدهم دی ماه، در یکی از بزرگترین تالارهای شهر اهواز،یعنی تالار شهرک نفت به مناسبت عید سعید غدیر خم و البته با چند روز تاخیر، انجمن بهبهانیهای مقیم اهواز مراسم با شکوهی را برپا نمودند. اینکه چگونه می توان مردمی را صرفاً با یک وجه اشتراک و آنهم به صرف داشتن ریشهء بهبهانی هر سال در یک تالار جمع نمود شاید سوالی دشوار باشد ولی آنانکه با روحیهء بشاش و حس شدید تعاون و مشارکت در مردم بهبهان آشنایند، خوب می توانند پاسخ این سوال را بدهند ... در این مراسم که معمولاً بیش از دو هزار نفر جمعیت را در بر می گیرد و به همین علت همیشه دقایقی پس از آغاز،بسیاری از افراد و خانواده ها مجبور به ایستادن سرپا می گردند، می توان صنوف مختلفی را مشاهده نمود،اعضاء محترم هئیت علمی دانشگاه ها،پزشکان معتبر و مجرب استان خوزستان،بازاریان موفق و خوشنام اهواز و.... حضور من و امثال من در این جمع شاید حتی برای خودمان نیز سوالی بی پاسخ باشد،بسیارند افرادی که دقیقاً مثل خود من حتی نامی از بهبهان در شناسنامهء خودشان و حتی والدینشان نیامده ولی باز هم خود را منتسب به شهر نرگس های شهلا،بهبهان می دانند و می توان گفت که لااقل هر سال یکبار این نکته به من یادآوری می شود که:فراموش نکن که نیاکانت کجا بوده اند و کجا می زیسته اند و از کجا آمده اند... به عبارت ساده تر من و افرادی نظیر من،سالی یکبار خودمان را به خود یادآوری می کنیم. به قول دوست عزیز و همشهری خوبم آرش در این شبها به نوعی دچار پارادوکس می شویم که بالاخره کجایی هستیم!!!... اگر از حال و هوای این جشن بخواهم بگویم،باید عنوان کنم که در این مراسم که بیش از 2000 نفر مهمان را پذیرا شده بود،بدلیل استفاده از یک سالن مجهز و بزرگ،امسال دیگر شاهد سرپا ماندن مهمانان نبودیم و از قضا پذیرایی نیز بهتر از سالهای پیش انجام شد. برنامه های هنری زیبا و چشمگیری هم اجرا شد که می توان به اجرای موسیقی پاپ و نیز بندری؟؟؟!!!با گویش بهبهانی اشاره نمود و نیز تئاتری طنز نیز توسط هنرمندان بهبهانی اجراء گردید که مثل هر سال کلامی به گویش بهبهانی در آن شنیده نشد و هنرمندان خوب این نمایش خیلی اصرار داشتند که فارسی را با گویش تهرانی و آنهم از نوع لاله زاری!!! تکلم کنند. امسال جای یکی از هنرمندان خوب بهبهانی در این جمع خالی بود:سید محمد سید،یکی از شعرای خوب و خوش قریحهء بهبهانی که هر سال با اشعار خوب و با نمک خویش جمعیت را به شور می آورد،به علت فوت یکی از اعضاء خانواده اش،امسال در بین ما نبود که لازم میدانم از سوی خود و سایر عزیزان به ایشان تسلیت عرض کنم،البته به جای ایشان آقای حاج بشیر تجلی،یکی دیگر از شعرای بهبهان در مراسم حاضر و به شعرخوانی پرداختند. حضور مسئولین و مقامات مختلف شهرستان بهبهان از جمله شهردار،فرماندار،امام جمعه،نمایندهء محترم مجلس و... در این جمع،چشمگیر بود که در همان آغاز برنامه لوح یادبودی از سوی انجمن بهبهانیهای مقیم اهواز به حضرت آیت ا... مجتهدی امام جمعهء اسبق این شهر اهداء گردید. امسال نیز مانند سالهای گذشته در بین مدعوین ،گلهای نرگس زیبایی توزیع شد ولی به هیچوجه قابل مقایسه با سالهای پیشین نبود که علت این امر را عدم بارش باران و نرسیدن گلهای نرگس عنوان نمودند. عبدا... تجلی،امسال نیز یکه تاز میدان هنر بود و حسابی هنرنمایی کرد. آقای مقدم،که بخاطر سفر به مکه و حاجی شدن با سر تراشیده بر روی صحنه حضور یافته بود،بسیار خوب از عهدهء اجرای برنامه، آنهم با گویش بهبهانی برآمد که جای تقدیر بسیار داشت. وبسایت بهبهانیهای مقیم اهواز پس از گذشت بیش از یک سال هنوز هم در دست ساخت است!!! جناب آقای دهدشتی،رئیس انجمن بهبهانیهای مقیم اهواز،تلاش بسیار زیادی برای برپایی هر چه بهتر این مراسم نموده بود. مراسم تا ساعت 23:40 ادامه یافت.

انشاء....

Bahram Mahtabi — Tue, 01 Jan 2008 10:36:00 +0000

داشت انشاء می نوشت،بی خیال و فارغ از کیفیت مکان و زمان....

چنان غرق در نوشتن بود که شاید سختی زمین خشک زیر پایش را فراموش کرده بود و تیزی خارهای بی احساس اطراف را به هیچ انگاشته بود.

چنان غرق در اندیشیدن و نوشتن گشته بود که گویی داشت فهرست نیازمندیها و مایحتاج زندگیش را لیست می کرد!!!

شاید فراموش کرده بود که در همین چند کیلومتر آنطرفتر،در شهر، کلاسهای مبله با همهء امکانات و لوازم هم فراوان است و هم در دسترس همهء پولدارها!!!

موضوع انشاء را هم نپرسیدم،شاید رفاه و عدالت اجتماعی...،شاید بهداشت و تندرستی برای همه و شاید....

حومهء شهرستان اهواز

نیازمندیها !!!

Bahram Mahtabi — Tue, 25 Dec 2007 19:46:00 +0000

در میان این همه آگهی تبلیغاتی و اعلام نیازمندیها ،این یکی نیازمندی بسیار چشمگیرتر از دیگران رخ می نمود...

می خواستم برایش نامی بگذارم ولی دیدم واژهء «بدون شرح» شاید پر معنا ترین و مشروح ترین نام برای این پدیده باشد و شاید هم بی معنا ترین...

در این دنیا که یکی دل می فروشد و دیگری دل میخرد،یکی ناز می خرد و دیگری غمزه می فروشد،یکی فخر می فروشد و دیگری منت می خرد..... یکی هم پیدا شده تا قسمتی از بدنش،لنگه ای از یک جفت اندامش را بفروشد تا هم «کار» خودش را راه بیندازد و هم «کار» دیگری را،و راستی مگر نه اینکه نام این صفحه از روزنامه را «نیازمندیها» گذارده اند تا من و تو با مراجعه به آن بتوانیم نیازهایمان را برطرف نماییم؟خب این نیز نوعی اعلام نیازمندیست که یکی با حراج متاعی ارزشمند نیازش را برطرف ساخته و دیگری که نیازمند این متاع است ،آن را می خرد او نیز نیازش را مرتفع می سازد:این راضی،آن راضی و..... ناراضی!!!

معنای نیاز برای خریدار این متاع کاملاً روشن است:زندگی و ادامهء حیات!!! ولی برای فروشنده،این نیاز می تواند تعابیر مختلف داشته باشد:خرید یک فقره وام مسکن،پرداخت اقساط معوقه بانک،خرید یک تاکسی برای گذران مخارج خانواده،خرید جهیزیه برای دختر،پرداخت شهریهء دانشگاه پسر،....

فقط در پایان به این می اندیشم که تا مدتی دیگر حتماً شاهد چاپ آگهی فروش یک لنگه چشم و گوش و چند لیتر خون و یک عدد حلق فرد و اعلاء و .... خواهیم بود و از دیدن آن تعجب هم نخواهیم کرد!!!

پی نوشت:شماره تلفن فروشنده را تعمداً حذف نکردم تا در این دنیای پر از «نیازمندیها» شاید من هم کمکی در رفع نیاز یک نیازمند کرده و بی منت و رایگان برایش تبلیغی کرده باشم(خداوند این قلیل تبلیغات را از ما بپذیرد انشاء ا...).

خوزستان و معظلی به نام بنزین!!!

Bahram Mahtabi — Tue, 04 Dec 2007 13:45:00 +0000

استان نفت خیز خوزستان،که در واقع بیش از 70 در صد از تمامی ذخایر نفتی کشور را داراست،هم اکنون همراه با بسیاری دیگر از مناطق و نواحی کشور دچار کمبود شدید بنزین گشته است. از زمانی که فقط بحث و گفتگوی سهمیه بندی بنزین در کشور آنهم بصورت کاملاً مشکوک و شایعه وار در محافل سیاسی و غیر سیاسی کشور مطرح گردید،بسیاری از مردم اعم از کارشناسان و صاحبنظران و مردم عادی،موضوع چگونگی این سهمیه بندی را مورد نقد قرار دادند و از اینکه برای تمامی مناطق کشور بدون در نظر گرفتن وضعیت جغرافیایی،فرهنگی،اقلیمی و آب و هوایی،سهمیه ای یکسان در نظر گرفته شود اظهار نارضایتی می نمودند. در نظر بگیرید استانی مانند خوزستان را با هوایی که در حدود 5 ماه از سال دمایی بالای پنجاه درجه دارد و بدون روشن نمودن کولر خودرو،عملاً حمل و نقل تقریباً غیر ممکن است و نیز بالا بردن مصرف سوخت خودرو بر اثر روشن شدن این دستگاه خنک کننده.... و اینک مقایسه ای داشته باشیم این وضعیت را با شهرهایی در استانهای خنک و معتدل مانند اصفهان و شیراز و آذربایجان و.... سهمیهء همهء این شهرها برای خودروهای شخصی و سواری همان روزی 3 لیتر است!!! اینک با نزدیک شدن به روزهای پایانی دور اول سهمیه بندی،این مشکل خود را به اشکال تازه و بسیار تاسف بارتری نشان می دهد: با ایجاد بازار سیاه بنزین ،فروشندگان بابت هر لیتر مبلغی مابین 600 تا 750 تومان دریافت می دارند،البته مشکل به همینجا ختم نمی گردد و این بنزین که درون بشکه های بیست لیتری قرار دارد بنزین سالم و خالص نمی باشد بلکه افراد سودجو جهت بهره وری بیشتر و استفاده از این آشفته بازار سوخت،بنزین خالص خریداری شده از پمپ بنزین را با دیگر موادی مانند تینر،نفت و حتی استن(برای حفظ قرمزی رنگ بنزین)ترکیب نموده و مشکلات زیادی را برای دارندگان خودرو بویژه خودروهای انژکتوری ایجاد نموده اند. از سوی دیگر موضوع سهمیه بندی سوخت،با توجه به در نظر گرفتن سهمیه ویژه برای تاکسی های عمومی،آنان را برآن داشته تا بجای کار و ارائه سرویس همگانی به مردم ،سهمیه سوخت خود را به شکل کارتی به مشتریان عرضه دارند.یک رانندهء تاکسی می گوید:من بجای عوض کردن دندهء صد تا یک غاز در این هوای گرم و فرسوده کردن ماشینم،در خانه نشسته ام و سهمیه روزانهء خود را که 20 لیتر است،به بهای هر لیتر 600 تومان می فروشم که می شود روزانه 12000 تومان پول از شیر مادر حلالتر!!!..... به هر حال جا دارد تا مسئولین محترم در دوره های آتی سهمیه بندی سوخت ،با انجام کار بیشتر کارشناسی رضایت بیشتر مردم را جلب نموده و از سودجویی افراد و نیز ایجاد تورم در جامعه جلوگیری به عمل آورند.تصاویر از مقابل یکی از جایگاههای تحویل

سوخت در اهواز تهیه شده و خود گویای وضعیت آشفتهء این مایع حیاتی(!!!)در شهر اهواز می باشد

مناسک مندایی

Bahram Mahtabi — Sat, 10 Nov 2007 21:59:00 +0000

تصویری از اجرای مناسک پیروان دین مندایی در کنار رودخانهء کارون.برای اطلاعات بیشتر به وبسایت قوم از یاد رفته به آدرس www.sobbiblog.com مراجعه فرمایید.

معبد زیگورات در خوزستان

Bahram Mahtabi — Wed, 29 Aug 2007 21:30:00 +0000

خوزستان ، کهن سرزمینی جاویدان ، دیاری گرم و تفتیده با زمینی حاصلخیز و رودهایی روان با یادگارهایی افسانه ای ، چونان نگینی است درخشان که ساکنین این کرهء خاک را به سوی ویرانه های برجای مانده از تاریخ کهن و پر شکوه خویش فرا می خواند تا بازگوید روایتی دیگر از راز دیرینگی و فرهنگ و تمدن افسانه گونهء ایران زمین را . .... و من از امروز در همین تارنگار آنچه را که در مورد این سرزمین اجدادی خویش دریافته ام ، هر چند که «نمی» از «یم» باشد را به روایت تصویر برای شما خوبان باز خواهم گفت .در گام نخست راه به سوی معبد باستانی 4000 و اندی سالهء زیگورات یا اصطلاحاً چغازنبیل می پوییم: در بین جادهء اهواز به اندیمشک ، پیش از آنکه جاده ما را به شهرستان شوش دانیال برساند ، راهی فرعی در سمت راست ما قرار می گیرد که اگر وارد آن شویم و اسفالت آن را دنبال کنیم ، بعد از پیمودن 35 کیلومتر راه ،بنایی عظیم و زنبیل گونه را در پیش چشم خود خواهیم یافت که مربوط به دورهء تمدن درخشان ایلامی بوده و عمری بیش از 4000 سال دارد و به معبد زیگورات مشهور است . تمدن ایلام که پایتخت آن شهر شوش بوده و تاریخ پیدایش آن به 4800 سال و سقوط آن به 2500 سال پیش باز میگردد مناطق

امروزی خوزستان ، بوشهر ، ایلام ، فارس و گاهی اصفهان را در بر می گرفته است .

واژهء ایلام در واقع تغییر شکل یافتهء لغت الانتو بوده که در زبان بابلی به معنای «سرزمین بلند» می باشد که علت این نامگذاری شاید به دلیل افزایش ناگهانی ارتفاع سطح زمین این مناطق نسبت به سایر دشتهای مسطح همجوار بوده است . در حدود 4400 سال پیش یکی از سلاطین مقتدر ایلام ، دستور بنای شهری را در نزدیکی شهر امروزی شوش صادر می نماید که مصالح استفاده شده در آن از بهترین و مقاوم ترین مصالح ساختمانی شناخته شده در آن زمان ، یعنی سنگ ، ساروج ، قیر طبیعی ، آجر ، گچ معدنی و فلزات سخت و شکل آن به صورت مربع کامل و دارای ابعاد 10x10 هکتار و مجموعاً 100 هکتار مساحت باشد. از آنجا که دین در میان ایلامیان از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده است ، طبعاً این شهر جدید که دوراونتاش نام گرفته بود دارای معابد فراوان برای عبادت و ستایش خدایان مختلف بوده است ،تا آنجا که مردم ایلامی هر چیز خوبی را هدیه ای از سوی خدایان می دانسته اند ، البته باید دانست که نوع دین این قوم آیین چند خدایی بوده و ایلامیان برای هر موضوعی رب النوعی داشته اند ، در این میان خدایان مونث (الهه ها)، از اهمیت و احترام ویژه ای برخوردار بوده اند ولی پس از بنای شهر بزرگ دوراونتاش ، خدای اینشوشیناک (خدای محافظ شوش)که خدایی مذکر بوده و بسیار مورد احترام مردم این شهر ، قدرت و اعتبار خاصی یافت. این حرمت و اقتدار باعث گردید تا بزرگترین معبد این شهر ، به نام زیگورات را که دقیقاً در وسط این شهر واقع بوده به این خدای مقتدر و نیز خدای دیگر شوش یعنی ناپیراشاک تقدیم نمایند و در واقع معبد زیگورات محلی بوده برای تقدیس خدای اینشوشیناک و

ناپیراشاک

زیگورات در زبان آکدی به معنای افراشته ساختن می باشد که شاید اشاره ای باشد به ارتفاع بلند این معبد که به سوی آسمان قد کشیده است ، بنا به اظهار پروفسور رومان ریشمن ،باستانشناس فقید فرانسوی این معبد در زمان آبادانی دارای پنج طبقه بوده و 52 متر ارتفاع داشته است که اینک فقط 5/2 طبقه با 24 متر ارتفاع از آن باقی است . همانگونه که گفته شد این معبد بنایی است چند طبقه و پلکانی شکل که مساحت هر طبقه از مساحت طبقهء زیرین کمتر است ، این بنا کاملاً مربع بوده و طول هر ضلع آن 102 متر می باشد و گوشه های هر کدام از اضلاع منطبق با یکی از چهار جهت اصلی بوده که این خود گواهی است معتبر مبنی بر آشنایی نیاکان خردمند ما با علوم و فنون پیشرفتهء مهندسی و نیز جهات چهارگانهء جغرافیایی . در وسط هر کدام از این اضلاع نیز دربهایی برای صعود به طبقات بالاتر کارگذاشته شده بود

در ساخت این سازه از سه گونه خشت استفاده گردیده است : 1-خشت خام. 2-خشت پخته شده (آجر) 3-خشت خام مسلح شده توسط خشت پخته شده و کوبیده شده. در ارتباط با سومین نوع خشت باید گفت که این تکنیکی بوده است که باعث مقاومت فوق العاده زیاد بنا گشته و ساختمان را در برابر عوامل طبیعی و جوی بسیار مقاوم می نموده و برای اولین بار در تاریخ معماری جهان ، در همین معبد زیگورات مورد استفاده قرار گرفته است. هستهء مرکزی این معبد با خشت خام بنا گشته و سپس توسط یک تیغه به ضخامت دو متر از جنس خشت پخته شده احاطه گردیده که وظیفهء این تیغه حفاظت هستهء اصلی از اثرات باد و باران می باشد و سپس این دو قسمت توسط تیرهای چوبی بسیار قوی و ضخیم به هم قفل گردیده اند. طبق بررسی های انجام شده توسط پژوهشگران ، این معبد که دارای پنج طبقه بوده در طبقهء آخر خود تماماً از سنگها و آجرهای سبز ، فیروزه ای و آبی رنگ با تلالوی نور نقره ای ساخته شده بود که یافته شدن آجرهای رنگی در قسمت فوقانی این معبد خود سندی بر این مدعاست .ظاهراً طبقهء اعلای این معبد محل قرار گرفتن مجسمهء اینشوشیناک بوده است. جالب است بدانیم که ساخت هر کدام از طبقات این معبد از روی سطح زمین آغاز گردیده و نتیجتاً طبقات فوقانی فشار چندانی را بر روی طبقات تحتانی وارد نمی سازند و در بین این دیوارها که کار پایهء حمال را نیز انجام می دادند دربهایی برای آمد و شد تعبیه گردیده شده بود. راه آبهای این معبد نیز جای تامل و بررسی دارند : این راه آبها در عمق 80 سانتیمتری سطح آجری قرار گرفته اند و به صورت عمودی بوده ولی در زمانی که به سطح زمین می رسند شکل یک آبراههء افقی با دهانه ای هلالی شکل را به خود می گیرند ، و در آخر بصورت راه آبی روباز بر کف طبقهء همکف جاری می گردند. ایلامیان برای جلوگیری از برخورد عمودی آب از ارتفاع بالا و تخریب سطح آجری راه آبها چاره ای جالب اندیشیده بودند : آنها در بین مسیر این آبراهه ها هر چند متر یکبار کانالهایی به شکل پلکان ایجاد کرده بودند تا آب با برخورد و عبور از این کانالها از سرعت و قدرت خود کاهیده و با شتاب کمتری به سطوح زیرین سقوط نماید از سوی دیگر محل برخورد آب با سطوح آجری را توسط لوله هایی استوانه ای شکل از جنس سفال قابل تعویض می پوشاندند تا هر چند گاه یکبار به صورت سرویس دوره ای آنها را تعویض کنند. عاقبت ،شهر دوراونتاش در حدود 2700 سال پیش توسط آشور بنی پال (بانی پال) پادشاه خونریز آشور ویران گشت و هرچند که تا حدود 300 سال پس از آن نیز مسکونی باقی ماند اما دیگر هرگز به دوران رونق و اوج خود باز نگشت ، تا آنکه از 2400 سال پیش دیگر کاملاً متروکه و مخروبه گردید و دیگر هرگز در هیچ کتاب و یا سندی اثری از آن یافت نگردید و هیچکس در مورد آن سخن نگفت ، تا آنکه حدود 70 سال پیش یعنی در سال 1314 خورشیدی یک کاوشگر فرانسوی که برای جستجو و بررسی امکان کشف نفت در این منطقه به کار گرفته شده بود ، جهت گمانه زنی وجود ذخایر نفت به یک تپهء گمنام مشکوک گردید غافل از اینکه این تپهء خاکی همچون صدفی که گوهر را در بر می گیرد ، تاریخ و تمدن چند هزار سالهء این سرزمین را در خود نهفته دارد . این پژوهشگر اروپایی پس از مشاهدهء چند خشت خام که بر روی آن خط میخی نگاشته شده بود احساس نمود که کشف بزرگی کرده است و پس از اطلاع به دولت مرکزی (حکومت پهلوی اول) مقدمات کاوش بیشتر مهیا گردید. عاقبت در سال 1979 میلادی این سازهء باستانی به همراه تخت جمشید و میدان نقش جهان در اصفهان به عنوان سه اثر مهم باستانی و جهانی در سازمان یونسکو ثبت گردیدند. باشد که با شناخت آثار ملی خود و ایجاد روحیهء خویشتن باور داری ، بتوانیم به اوج شکوه گذشته بازگردیم. نکته: لازم به توضیح است که تمامی عکسهای این متن در زمستان 84 و توسط دوربین موبایل ثبت شده و بابت پایین بودن کیفیت آنها از همهء شما بازدید کنندگان گرامی عذر می خواهم.